Από την Πρώτη του Ινδίκτου στο Σινά: Η ανάρτηση του Βασίλη Νέδου στο Twitter φέρνει στο προσκήνιο την επίσκεψη Ρήγα στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης. Τι σημαίνει η αμερικανική παρέμβαση, ποιο είναι το μεγάλο αγκάθι του ιδιοκτησιακού και τι κρύβεται πίσω από τις κρίσιμες διαβουλεύσεις Αθήνας-Καΐρου
Στην πρώτη ημέρα του εκκλησιαστικού έτους, το βλέμμα στρέφεται στο Όρος Σινά. Εκεί όπου εδώ και αιώνες η Ορθοδοξία, η ιστορία και η γεωπολιτική συναντώνται, μια επίσκεψη Αμερικανού ανώτατου αξιωματούχου έρχεται να προσθέσει νέο βάρος σε μια υπόθεση που μόνο «τοπική» δεν είναι.
Στις 28 Αυγούστου, ο υφυπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάικλ Ρήγας επισκέφθηκε τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά. Η παρουσία του εκεί δεν πέρασε απαρατήρητη. Και δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη, καθώς πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία το μέλλον της ιστορικής Μονής, το ιδιοκτησιακό της καθεστώς και η διασφάλιση της παρουσίας της Σιναϊτικής Αδελφότητας βρίσκονται στο επίκεντρο έντονων διαβουλεύσεων.
Η εικόνα είναι ισχυρή: ένας κορυφαίος Αμερικανός διπλωμάτης βρίσκεται μέσα σε έναν από τους αρχαιότερους χριστιανικούς μοναστικούς χώρους του κόσμου, την ώρα που γύρω από τη Μονή εξελίσσεται μια σύνθετη διπλωματική και δικαστική διαδικασία.
Η Αγία Αικατερίνη δεν είναι μια απλή Μονή
Για την Ορθοδοξία, η Μονή της Αγίας Αικατερίνης αποτελεί μοναδικό πνευματικό και ιστορικό σημείο αναφοράς.
Για την Ελλάδα, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς του ελληνικού ορθόδοξου μοναχισμού εκτός των εθνικών συνόρων.
Για την Αίγυπτο, βρίσκεται σε έδαφος που αποτελεί τμήμα της αιγυπτιακής επικράτειας.
Και για τη διεθνή κοινότητα, αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, με ανεκτίμητα χειρόγραφα, εικόνες, βιβλία και κειμήλια.
Ακριβώς αυτή η πολλαπλή ταυτότητα κάνει την υπόθεση εξαιρετικά ευαίσθητη.
Το μεγάλο ζήτημα του ιδιοκτησιακού
Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται το καθεστώς των περιουσιακών στοιχείων της Μονής.
Η επιδίωξη της Σιναϊτικής Αδελφότητας είναι να διασφαλιστεί ότι θα μπορεί να συνεχίσει απρόσκοπτα την πνευματική, λατρευτική και μοναστική της αποστολή, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ιστορική συνέχεια της Μονής.
Από την άλλη πλευρά, η αιγυπτιακή πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει τα κυριαρχικά και ιδιοκτησιακά της δικαιώματα.
Μέσα σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο αναζητείται μια συμβιβαστική φόρμουλα που θα επιτρέπει στη Σιναϊτική Αδελφότητα να διατηρεί τη χρήση και τη λειτουργία των χώρων και των περιουσιακών στοιχείων της, ενώ παράλληλα θα αναγνωρίζεται η αιγυπτιακή κυριότητα.
Πρόκειται για μια ισορροπία εξαιρετικά λεπτή. Και κάθε λέξη μιας πιθανής συμφωνίας μπορεί να έχει τεράστια σημασία για το μέλλον της Μονής.
Γιατί ενδιαφέρονται τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης.
Η αμερικανική εμπλοκή δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη γενικότερη στρατηγική σημασία της Αιγύπτου και της περιοχής του Σινά.
Το Σινά βρίσκεται σε ένα γεωπολιτικά εξαιρετικά ευαίσθητο σημείο. Συνδέει την Αφρική με την Ασία και βρίσκεται στην καρδιά μιας περιοχής όπου συναντώνται κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας, εμπορίου, θρησκευτικής συνύπαρξης και περιφερειακών ισορροπιών.
Η προστασία της Αγίας Αικατερίνης, επομένως, δεν είναι μόνο ένα ζήτημα θρησκευτικό.
Είναι και ζήτημα πολιτιστικής διπλωματίας.
Ο ρόλος της Ελλάδας
Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η Σιναϊτική Αδελφότητα έχει ισχυρούς ιστορικούς και πνευματικούς δεσμούς με την Ελλάδα.
Η ελληνική πλευρά έχει κάθε λόγο να επιδιώκει μια λύση που θα διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία της Μονής και την προστασία της ιδιαίτερης ταυτότητας της Αδελφότητας.
Ταυτόχρονα, όμως, η Αθήνα καλείται να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οποιαδήποτε εξέλιξη αφορά ένα κυρίαρχο κράτος, την Αίγυπτο, και ένα ζήτημα με σημαντικές διεθνείς προεκτάσεις.
Το νέο κεφάλαιο με τον Αρχιεπίσκοπο Συμεών
Σημαντική θέση στις εξελίξεις έχει ο νέος Αρχιεπίσκοπος Σινά Συμεών.
Η νέα ηγεσία της Μονής βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάγκη να προστατεύσει την ιστορική κληρονομιά, να διασφαλίσει την παρουσία της Αδελφότητας και ταυτόχρονα να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την αιγυπτιακή πλευρά.
Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε διεθνής επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Και η παρουσία ενός Αμερικανού υφυπουργού Εξωτερικών στη Μονή στέλνει από μόνη της ένα μήνυμα: το Σινά δεν βρίσκεται πλέον μόνο στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Ελλάδας και της Αιγύπτου.
Μια επίσκεψη με πολλαπλά μηνύματα
Η επίσκεψη Ρήγα μπορεί να διαβαστεί σε περισσότερα από ένα επίπεδα.
Σε πρώτο επίπεδο, είναι μια επίσκεψη σε έναν χώρο τεράστιας θρησκευτικής και πολιτιστικής αξίας.
Σε δεύτερο επίπεδο, αποτελεί έκφραση αμερικανικού ενδιαφέροντος για την προστασία της χριστιανικής παρουσίας και της θρησκευτικής κληρονομιάς σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή.
Και σε τρίτο επίπεδο, πραγματοποιείται σε μια στιγμή κατά την οποία αναζητείται λύση σε ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην Ελλάδα και στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Αυτός ο χρονισμός είναι που κάνει την επίσκεψη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Το ερώτημα που μένει
Τελικά, τι γύρευε ο Ρήγας στο Σινά;
Μια απλή επίσκεψη υψηλού συμβολισμού; Μια κίνηση στήριξης προς τη Μονή; Ή ένα μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον παρακολουθεί πολύ πιο στενά από ό,τι στο παρελθόν τις εξελίξεις γύρω από την Αγία Αικατερίνη;
Η απάντηση θα φανεί από τις επόμενες κινήσεις.
Το βέβαιο είναι ότι η Μονή βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Και καθώς ξεκινά το νέο εκκλησιαστικό έτος, η Αγία Αικατερίνη εξακολουθεί να αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από ένα μνημείο του παρελθόντος.
Είναι ένας ζωντανός θεσμός, ένα σύμβολο της Ορθοδοξίας και ταυτόχρονα ένα σημείο όπου συναντώνται η θρησκεία, η ιστορία και η μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου.
www.worldenergynews.gr
